Verder zat hij in de jury die Kahn heeft verkozen tot de ‘Retail Persoonlijkheid van het Jaar’. “Het is natuurlijk zo dat je het die persoonlijkheid gunt die ook als zodanig in de hedendaagse retail op die manier acteert waarvan je zegt: Ja, hij heeft niet voor niks succes. Dat komt mede door zijn persoonlijkheid.”, zo stelde Gelauff.
Gunfactor geanalyseerd
De gunfactor zorgt ervoor dat bepaalde mensen gemakkelijker dingen gedaan krijgen dan anderen. Deze factor is wetenschappelijk onderzocht om te ontrafelen welke aspecten een rol spelen. Sympathie en autoriteit zijn belangrijk, waarbij geldt dat deze volgens de wetenschappers worden beïnvloed door zaken als uiterlijk voorkomen, overeenkomsten tussen mensen, het geven van complimenten en de mate van vertrouwdheid (elkaar kennen). Maar ook expertise, kleding en sociale bewijskracht spelen een rol. Volgens Gelauff valt de gunfactor wel wetenschappelijk te analyseren, maar daarmee is nog niet gezegd dat dit aspect van het leiderschap ook aan te leren valt.
Gelauff: “Je kunt wetenschappelijke kennis gebruiken als het van aard en natuur in je zit. Du moment dat het een kunstje is, gaan mensen dat niet pikken en niet kopen van jou. Dat is omdat authenticiteit heel belangrijk is. Communicatie is voor het overgrote deel non-verbaal. En die kan alleen maar werken als het ook de juiste communicatie is. Dus je kunt niet faken dat je geïnteresseerd bent. Je kunt niet faken dat je een compliment echt meent als je niet in je aard en je natuur hebt zitten om dat ook echt te menen.”
Congruent en authentiek communiceren
Verandermanager Gelauff heeft door de vele succesvolle turnarounds die hij heeft bewerkstelligd, geleerd hoe je mensen in de praktijk meekrijgt: “Wanneer heb je of krijg je van jouw medewerkers de gunfactor? Als je in jouw acteren, in jouw dagelijkse handel en wandel congruent bent. En daarnaast ook werkelijke interesse hebt in jouw mensen. En dat heb je of dat heb je niet. Dat kun je niet leren. Dat heb je als mens niet. Je kunt niet doen alsof je geïnteresseerd bent. Als je dat niet con amore, met je hart ben, dan geloven mensen het niet.”
Het etiket ‘congruent en authentiek’ kun je niet op alle leiders plakken in het bedrijfsleven, zo werd de luisteraars voorgehouden. Gelauff: “Nog niet zo heel lang geleden werd het bedrijfsleven nog gekenmerkt door autoritair leiderschap. In de geest van: Ik heb die strepen en daarom doen ze het. Alleen; wat is dan de motivatie? Wat is dan de betrokkenheid? En wat is dan dus uiteindelijk de output van mensen?”
Zijn eigen ervaring en stellige overtuiging is dat de gunfactor niet een trucje is dat te leren valt. En ook het spelen met emoties, bijvoorbeeld door het geven van (onoprechte) complimentjes, als managementtechniek om de emotional bank account aan te vullen herkent hij niet als een succesfactor. “Nog sterker”, stelt Gelauff, “je bent niet bezig met het opbouwen van emotional credits. Je bent bezig om samen met mensen iets te bereiken. Als je alleen maar iets doet omdat je denkt dat je daarmee krediet opbouwt, dan zit je er op een technische manier naar te kijken. Dan ben je dus gewoon onecht bezig. En onecht bezig zijn, daar trappen mensen dus echt niet in.”
Visionair leiderschap
In de BNR-uitzending rekent Gelauff af met de mythe dat het vasthouden aan een eigen plan gezien kan worden als een belangrijk kenmerk van visionair leiderschap: “Tegen je medewerkers zeggen: Zo gaan we het doen! En daar star aan vasthouden werkt niet. Mijn ervaring is dat je met de medewerkers aan de gang gaat om het gezamenlijke doel vast te stellen. En op het moment dat je het met elkaar eens bent, dan zeg je: Oké jongens, dan gaan we nu een plan maken hoe we dat gaan doen. En dat betekent dat je accepteert dat niet per se jouw plan wordt gevolgd. Dat betekent dat je accepteert dat er meerdere wegen naar Rome leiden.”
Gelauff ontleent zijn effectiviteit juist niet aan het krampachtig vasthouden aan zijn eigen plan: “Het is bijna altijd zo, dat als we het eens zijn over het doel, dat ik dan vervolgens aan mijn MT en aan mijn medewerkers overlaat hoe ze daar komen. Het doel bepaal je met elkaar. Want als je dat namelijk eenzijdig bepaalt als een visionair, als een soort God almachtig, dan ga je er niet komen. (…) Ik kan bijvoorbeeld een heel helder doel voor ogen hebben met betrekking tot de verdere ontwikkeling van Bruna. Dan heb je heel helder voor je hoe dat zou moeten zijn. Maar pas als je mensen met je meekrijgt (die het dus met je eens zijn dat het zó moet worden), dan pas kun je het doel bereiken.”
Zelfbewustzijn en vertrouwen
In zijn huidige werk als zelfstandig adviseur komt het thema leiderschap veelvuldig aan de orde. Gelauff ziet zichzelf als een mentor die ondernemers en leidinggevenden helpt om effectiever te functioneren in hun eigen leiderschap: “Je bent bewust bezig met wat voor leider je wilt zijn, er van uitgaande dat je denkt dat dat beste manier is, maar ook omdat je er van overtuigd bent dat je zó met mensen om moet gaan.” Hoe medewerkers over jou als manager denken mag echter niet leidend worden voor je eigen gedrag. Dat zou ten koste gaan van de authenticiteit en congruentie. Het vervreemdt de leider uiteindelijk van zichzelf en van zijn mensen. Gelauff ziet het als zijn opdracht in het leven om ook zichzelf steeds te blijven verbeteren.: “Naarmate je meer gevoelig bent voor wat anderen van je vinden, moet je erg oppassen om niet je gedachten daar op aan te passen. Maar als je dat van jezelf weet, kun je daar rekening mee houden en heel dicht bij jezelf blijven. En naarmate je heel dicht bij jezelf blijft, blijf je meer in je kracht.”
Deze hele uitzending van BNR Leiderschap is terug te luisteren via de website van het radiostation (www.bnr.nl/leiderschap) en kan ook als podcast worden gedownload.